الشيخ الطبرسي ( مترجم : عابدي )
192
الآداب الدينية للخزانة المعينية ( عربي - فارسي )
و نقل آنها در اين جا نيست . بين جسم و روح تفاوتهايى وجود دارد كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم : الف : جسم از عالم خلق است و روح از عالم امر . ب : جسم مادى ومحسوس بوده و داراى احكام مادى است اما روح بدور از ماده و احكام آن است . ج : جسم را مىتوان به صورت ايجابى تعريف نمود و احكام ايجابى بر آن ذكر كرد ونيز به صورت ايجابى قابل شناخت است ، اما روح را تنها بايد با احكام سلبى تعريف نموده و به صورت سلبى أو را شناخت . و روشن است كه معرفت سلبى هرگز حقيقت وكنه شيء را بيان نمىكند و تنها اندكى از علم وآگاهى به آن به ما داده شده است « 1 » . د : جسم از عالم دنيا و شهادت است و روح از عالم غيب و آخرت . هر انسانى براي رسيدن به كمال ، نياز به تربيت جسم و روح خود داشته
--> « 1 » از نظر فلسفى جسم قابل تعريف ثبوتى است مثل : « جوهر ذو أبعاد ثلاثة » ، ولى روح چون مجرد است بايد به صورت سلبى تعريف شود وتعريف سلبى كنه وحقيقت شيء را بيان نمىكند ، به عنوان مثال وقتى گفته مىشود كتابخانه آية اللَّه مرعشى نرسيده به حرم حضرت معصومه سلام اللَّه عليها است ، اين تعريف چون سلبى است مكان واقعى كتابخانه را مشخص نمىكند وشايد آيه شريفه : * ( و ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا نيز اشاره باشد به اينكه آگاهى شما از مجردات اندك است . صدر المتألهين در مقاله سوم از « مبدأ ومعاد » فرشته را به صورت اثباتى تعريف كرده وفرموده : « الملك في الشريعة عبارة عن خلق خلقه اللَّه تعالى شأنه إفاضة الخير وإفاضة العلم وكشف الحقّ والوعد بالمعروف وقد خلقه وسخّره لذلك » . ولى اين تعريف ، به خواص وآثار است نه به ذاتيات و جنس وفصل . وثانيا تعريف جبرئيل عليه السلام است نه تمام فرشتگان .